Bệnh hen gà (CRD): Triệu chứng, phương pháp điều trị cần nắm rõ

Bệnh hen gà là gì?
Bệnh hen gà, còn gọi là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp mạn tính (CRD), là một trong những bệnh phổ biến và gây thiệt hại lớn trong chăn nuôi gia cầm. Bệnh do vi khuẩn Mycoplasma gallisepticum gây ra, tấn công chủ yếu vào hệ thống hô hấp của gà, gây viêm nhiễm và làm giảm sức đề kháng của đàn. Đặc biệt, bệnh hen gà rất dễ lây lan trong điều kiện chuồng trại đông đúc, thông gió kém và vệ sinh không đảm bảo.

Bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi gà, từ gà con đến gà trưởng thành, nhưng phổ biến nhất ở gà từ 4-16 tuần tuổi. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh hen gà có thể khiến tỷ lệ chết tăng cao, năng suất giảm nghiêm trọng và gây thiệt hại kinh tế lớn cho người chăn nuôi. Điều đáng lo ngại là bệnh có thể tồn tại dạng mạn tính, gà mang mầm bệnh nhưng không biểu hiện triệu chứng, trở thành nguồn lây nhiễm cho cả đàn.
Nhận biết triệu chứng bệnh hen gà
Việc phát hiện sớm bệnh hen gà là yếu tố quyết định đến hiệu quả điều trị. Triệu chứng đầu tiên và dễ nhận biết nhất là tiếng thở khò khè, rít ở gà, đặc biệt rõ vào ban đêm khi chuồng yên tĩnh, giống như tiếng khò khè của người bị hen suyễn.

Gà bị bệnh thường có biểu hiện khó thở, há mồm thở, thở nhanh và gắng gượng.
Mắt gà sưng phù, chảy nước mắt nhiều, có thể có mủ ở góc mắt.
Mũi gà tiết dịch nhầy, thường xuyên hắt hơi và lắc đầu để tống dịch ra ngoài.
Khi bệnh tiến triển nặng, bạn có thể thấy gà có hiện tượng sưng mặt, sưng xoang, mào và mề xanh tím do thiếu oxy.
Về biểu hiện chung, gà bệnh ăn kém, uống nước nhiều hơn bình thường, lông xù và mất độ bóng. Đàn gà giảm hoạt động, thường tụ tập nhau ở góc chuồng. Ở gà trống, tiếng gáy trở nên khàn đặc, không trong như bình thường. Đối với gà mái đang đẻ, tỷ lệ đẻ trứng giảm mạnh, có thể giảm từ 20-50% so với trước khi bị bệnh.

Nguyên nhân gây bệnh và yếu tố gây diễn tiến nặng
Vi khuẩn Mycoplasma gallisepticum là tác nhân chính gây bệnh hen gà, nhưng bệnh thường nặng hơn khi có sự kết hợp với các vi khuẩn hoặc virus khác như E.coli, virus Newcastle hay virus cúm gia cầm. Sự nhiễm trùng hỗn hợp này làm cho triệu chứng trầm trọng hơn và khó điều trị hơn.

Có nhiều yếu tố môi trường làm tăng nguy cơ bệnh bùng phát trong đàn. Chuồng trại kín, thiếu thông gió khiến không khí, độ ẩm cao và nồng độ khí độc hại như amoniac tăng cao, làm tổn thương niêm mạc đường hô hấp của gà. Mật độ chăn nuôi quá dày, gà chen chúc nhau cũng tạo điều kiện cho mầm bệnh lây lan nhanh chóng. Thời tiết thay đổi đột ngột, chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm lớn khiến gà bị stress và sức đề kháng giảm.

Bên cạnh đó, chế độ dinh dưỡng không đầy đủ, đặc biệt thiếu vitamin A, E và các khoáng chất vi lượng làm suy giảm hệ miễn dịch của gà. Việc tiêm chủng không đầy đủ hoặc không đúng lịch cũng khiến gà dễ mắc bệnh hơn. Ngoài ra, việc không thực hiện khử trùng chuồng trại thường xuyên để lại nguồn mầm bệnh lớn, nhất là khi nuôi luân chuyển nhiều lứa gà trên cùng một khu vực.