Các dấu hiệu nhận biết bệnh tụ huyết trùng trâu bò, hướng điều trị và các lưu ý quan trọng

Bệnh tụ huyết trùng trâu bò là gì?
Bệnh tụ huyết trùng trâu bò là một căn bệnh rất nguy hiểm và dễ gây chết nhanh. Bệnh do vi khuẩn có tên Pasteurella multocida gây ra. Đây là một trong những bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng nhất ở vùng nhiệt đới, gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi bởi vì nó lan rất nhanh và khó cứu chữa.

Bệnh tụ huyết trùng được các tổ chức quốc tế xếp vào danh sách những bệnh nguy hiểm nhất của gia súc. Điểm đặc biệt nguy hiểm: Bệnh diễn biến cực nhanh, thường chỉ từ 8 đến 24 giờ kể từ khi bò có dấu hiệu bệnh đầu tiên đến khi chết. Nhiều trường hợp, sáng bò còn khỏe mạnh, chiều đã chết. Trong vùng dịch, có thể 100% đàn trâu bò mắc bệnh đều chết. Trâu thường bị nặng hơn và chết nhanh hơn bò.
Nguyên nhân gây ra bệnh tụ huyết trùng ở trâu bò
Bệnh do vi khuẩn Pasteurella multocida gây ra, đây là loại vi khuẩn rất nhỏ, có thể sống ở cổ họng của bò, trâu khỏe mạnh mà không gây bệnh. Khoảng 5% đàn bò, trâu có vi khuẩn này trong người nhưng không biểu hiện bệnh, được gọi là “mang trùng”. Vi khuẩn này có nhiều chủng khác nhau, nhưng chỉ có 2 chủng gây bệnh tụ huyết trùng. Ở Việt Nam và các nước châu Á, chủ yếu là chủng B:2. Các chủng khác thường chỉ gây viêm phổi nhẹ, ít nguy hiểm hơn.

Yếu tố khởi phát bệnh
Mặc dù vi khuẩn có thể tồn tại trong cơ thể động vật khỏe mạnh, bệnh thường chỉ bùng phát khi có các yếu tố thuận lợi:

Điều kiện thời tiết: Nhiệt độ và độ ẩm cao, đặc biệt trong mùa mưa, thay đổi thời tiết đột ngột đặc biệt là giai đoạn chuyển mùa
Yếu tố stress: Do vận chuyển trâu bò đường dài, thay đổi môi trường sống đột ngột, làm việc nặng nhọc, mệt mỏi, thiếu thức ăn, nước uống hoặc tụ tập đông đúc
Bệnh tật và suy giảm miễn dịch: Nhiễm ký sinh trùng máu, gia súc bị suy dinh dưỡng thiếu vitamin và khoáng chất hoặc do các bệnh nhiễm trùng khác
Đường lây truyền
Bệnh lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với động vật nhiễm bệnh, qua dịch tiết từ miệng hoặc mũi của động vật mang trùng hoặc động vật bệnh, hoặc qua thức ăn và nước bị nhiễm khuẩn. Vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp hoặc đường tiêu hóa.

Sau khi xâm nhập, vi khuẩn bắt đầu nhân lên tại vùng amidan và đường hô hấp trên, sau đó lan sang các cơ quan nội tạng và mạch máu. Vi khuẩn tiết ra độc tố gây tổn thương mô và viêm nhiễm.

Triệu chứng nhận biết bệnh
Tụ huyết trùng ở trâu, bò thể cấp tính
Trong các trường hợp siêu cấp dẫn đến tử vong trong vòng 8-24 giờ, động vật thường có sốt, chảy nước dãi nhiều, chảy nước mũi và hô hấp khó khăn. Tuy nhiên, do thời gian bệnh rất ngắn, các triệu chứng này có thể dễ dàng bị bỏ qua. Dấu hiệu đặc trưng của thể cấp tính:

Sốt cao đột ngột (40-41C)
Chảy nước dãi nhiều
Khó thở, thở nhanh, há miệng thở
Có thể thấy bọt ở miệng hoặc mũi
Sưng phù vùng cổ và ức
Con vật thường chết đột ngột mà người chăn nuôi chưa kịp phát hiện